Als systemen vast lopen en plannen uit elkaar vallen blijft er nog maar één ding over: leiderschap.
De tijden zijn onzeker en fragiel. Snelle geopolitieke, technologische en sociale ontwikkelingen worden ingezet om onze aandacht te richten op van alles en nog wat, afhankelijk van het verdienmodel. In zulke periodes hebben we leiderschap nodig dat zichzelf kan dragen, en niet verdwijnt in modellen, methodes en managementhypes.
Neem de hype rondom A.I. Het schudt de hele wereld op. En de meningen zijn verdeeld. Is het een bubbel, een bevlieging of een existentiële bedreiging?
Verschillende stemmen zitten in een spelletje touwtrekken:
– de techmarketeers die gouden bergen beloven
– de realisten die stellen dat het slechts modellen zijn
– de doemdenkers die menen dat A.I. vóór 2030 de wereld overneemt
Je hoort daarom steeds vaker dat filosofen een plek in techbedrijven moeten krijgen. Omdat door A.I. de kwaliteit van het creatieve denken achteruit gaat, de technologie niet neutraal is en dus fundamenteel doordacht moet worden, of om broodnodige ethische kaders te geven aan de LLM’s.
De rol van filosofie
Filosofen zijn een beroepsgroep die vaak belachelijk wordt gemaakt. Dus ik vind het zeker mooi als zij weer een rol krijgen binnen een snel veranderende wereld.
Maar wat ik nog mooier vind: leiders die de positie van het niet-weten durven op te pakken, zich niet gek laten maken door de stemmen die voor of tegen A.I. zijn en die met de onzekerheid van een snel veranderende (werk)omgeving kunnen leven.
In de leiderschapscoaching van De Stoïcijnse School komt juist dit aspect steeds meer naar voren: kun je als leider jezelf dragen in een tijd van chaos en onzekerheid? Want dat is dé voorwaarde om een veilig bastion te bieden aan degenen die je leiding geeft.
De stoïcijnse keizer Marcus Aurelius noemde dit aspect ‘de innerlijke citadel’, een plek waar je je kunt terugtrekken om:
– jezelf rust te bieden in een onrustige wereld
– je indrukken en overtuigingen te evalueren en corrigeren
– de verbindingen met de anderen veerkrachtig te houden
Je hebt daar geen ingewikkelde filosofische modellen, managementhypes en methodes voor nodig. Al duizenden jaren blijkt de toegepaste filosofie van de Grieken en Romeinen een betrouwbaar fundament om in te wortelen.
Niet ‘filosofie als een manier van denken’, maar ‘filosofie als een manier van leven’.
Zelfgericht, mensgericht én taakgericht.
Zoals het eigenlijk gewoon hoort.